Złożenie Koncepcji w Ministerstwie Infrastruktury zorganizowaliśmy w czteroosobowym składzie:
– Dorota Olszewska, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego,
– Marek Smyk, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Zielone Mazowsze,
– Michał Wolny, koordynator projektu Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym,
– Aleksander Wiącek, Prezes Zarządu Fundacji Mobilności Aktywnej, koordynator kampanii Edukacja Rowerowa 2.0

Opracowanie dokumentu pt. Koncepcja nowego systemu szkolenia rowerzystów w Polsce i zmian w przepisach prawa było jednym z najważniejszych działań w ramach naszego 3-letniego projektu Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym.

Zapraszamy do pobrania i lektury Koncepcji w wersji PDF: TUTAJ

Bazując na realizowanych od wielu lat zajęciach praktycznych w ruchu drogowym z uczniami szkół podstawowych, współpracy z nauczycielami i prowadzeniem szkoleń dla nich, chcieliśmy podjąć się zadania przeprowadzenia pełnej analizy aktualnego stanu edukacji rowerowej w Polsce i zaproponować kierunki zmian. Obejmowało to takie zagadnienia jak:

1. Przepisy ruchu drogowego i o kierujących pojazdami.
2. Przepisy dotyczące uzyskiwania uprawnień do kierowania rowerem oraz egzaminowania na kartę rowerową.
3. Przepisy szkolenia i rozwoju zawodowego nauczycieli w zakresie wychowania komunikacyjnego i ruchu rowerowego.
4. Przepisy podstawy programowej w szkole podstawowej.
5. Inne działania, nie będące częścią oficjalnego systemu edukacji, realizowane na rzecz dzieci, młodzieży i nauczycieli.

W części poświęconej proponowanym zmianom w systemie szkolenia rowerzystów, dotyczącym przede wszystkim dzieci od momentu nauczenia się jazdy na rowerze do ukończenia szkoły podstawowej (czyli w wieku do ok. 14 lat), wyszczególniliśmy sześć głównych działań, które w naszej ocenie są niezbędne, by w perspektywie 15-20 lat nowoczesna edukacja rowerowa stała się powszechna w całym kraju, a dzieci potrafiły bezpiecznie jeździć na rowerze mając duże umiejętności jazdy w prawdziwym ruchu drogowym, umieć oceniać sytuacje na drodze i unikać zagrożeń.

Najważniejsze zmiany, proponowane w przepisach ruchu drogowego i kierujących pojazdami, dotyczą „udrożnienia” jazdy rowerem w ruchu drogowym przez dzieci do momentu uzyskania karty rowerowej.

1. Likwidacja zapisu, że dziecko do lat 10 jadące rowerem pod opieką osoby dorosłej jest pieszym – każda osoba na rowerze w dowolnym wieku będzie KIERUJĄCYM ROWEREM;
2. Likwidacja minimalnego wieku do kierowania rowerem (obecnie 10 lat);
3. Możliwość uzyskania karty rowerowej od 9 lat (obecnie 10 lat);
4. Dopuszczenie możliwości jazdy rowerem po drogach publicznych (w tym po jezdni) do chwili uzyskania karty rowerowej pod opieką osoby dorosłej lub posiadającej kartę rowerową lub prawo kat. AM, A1, B1 lub T;
5. Dopuszczenie możliwości samodzielnej jazdy rowerem po drodze dla pieszych, drodze dla rowerów lub drodze dla pieszych i rowerów do chwili uzyskania karty rowerowej;
6. Dopuszczenie na szczególnych zasadach przejechania rowerem po przejściu dla pieszych;
7. Rozszerzenie możliwości poruszania się rowerem po drodze dla pieszych:
   – dzieci do 13 roku życia i opiekun dziecka do 13 roku życia bez ograniczeń,
   – drogi powyżej 50 km/h, o co najmniej 2 pasach ruchu w jednym kierunku, drogi krajowe i wojewódzkie – jeżeli brakuje infrastruktury rowerowej,
   – przy przewożeniu dziecka w foteliku lub przyczepce – jeżeli brakuje infrastruktury rowerowej.

Wprowadzenie większości z tych zmian jest niezbędne, gdyż:

OBECNIE: dziecko do 10 lat jadące rowerem pod opieką dorosłego jest pieszym, musi poruszać się po chodniku, a jezdnią po lewej stronie „pod prąd”. Po ukończeniu 10 lat do uzyskania karty rowerowej (nawet i 1,5 roku później) ma zakaz poruszania się rowerem po drogach. NIE MA MOŻLIWOŚCI NAUKI JAZDY W RUCHU DROGOWYM PRZED UZYSKANIEM KARTY ROWEROWEJ.

PLANOWANE: dziecko od chwili nauczenia się jazdy rowerem jest kierującym rowerem, może poruszać się po drogach, w zależności od rodzaju infrastruktury i opieki, do momentu uzyskania karty rowerowej. MOŻLIWA JEST NAUKA JAZDY ROWEREM W RUCHU DROGOWYM PRZED UZYSKANIEM KARTY ROWEROWEJ

Przygotowanie Koncepcji było długofalowym procesem, na który składały się także ogólnopolska ankieta online (1012 odpowiedzi), dwa spotkania warsztatowe z nauczycielami w woj. lubelskim (Lublin i Chełm) oraz dwa spotkania warsztatowe online z nauczycielami i środowiskiem NGO. Liczne zagadnienia były przedmiotem wewnętrznych konsultacji i dyskusji w środowisku rowerowym, w szczególności wśród członków Polskiej Federacji Rowerowej.

Przedstawiony dokument nie rozstrzyga szczegółowo wielu kwestii, natomiast bardzo dokładnie proponuje co trzeba zrobić, by już na starcie zmian zlikwidować bariery prawne utrudniające ruch rowerowy najmłodszych rowerzystów, lub też zmuszające rodziców do łamania prawa jeżeli chcą ich uczyć w rzeczywistym ruchu drogowym.

Jeżeli mają Państwo uwagi do Koncepcji, zapraszamy do przesyłania ich na adres biuro@sushki.org

Wszystkim, którzy poświęcili swój czas na uczestnictwo w spotkaniach, wypełnienie ankiety online, wewnętrzne konsultacje różnych pomysłów, ale też na propagowanie idei praktycznej edukacji rowerowej w ruchu drogowym składamy SERDECZNE PODZIĘKOWANIA!

O przekazaniu Koncepcji można było również wczoraj posłuchać na antenie Polskiego Radia. Audycję można odsłuchać TUTAJ.

Projekt Fundacji Mobilności Aktywnej pt. „Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym” sfinansowano ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Poradnik został opracowany na bazie naszych wieloletnich doświadczeń z prowadzenia zajęć rowerowych z uczniami szkół podstawowych w prawdziwym ruchu drogowym, które nie są obecne w systemie edukacji rowerowej i procesie uzyskiwania karty rowerowej.

Poradnik liczy 32 strony i obejmuje zagadnienia takie jak:

1. dziecko na rowerze w ruchu drogowym;
2. rower w systemie edukacji rowerowej;
3. problem karty rowerowej i egzaminu na kartę rowerową;
4. uwarunkowania formalno-prawne zajęć w ruchu drogowym;
5. planowanie trasy i przygotowanie grupy do jazdy;
6. ćwiczenia przed wyjazdem na ulicę;
7. zatrzymania na trasie i omawianie przepisów ruchu drogowego;
8. ćwiczenia indywidualne, skręcanie w prawo, skręcanie w lewo, jazda na wprost, zawracanie, jazda po jezdni;
9. przejazdy dla rowerów, kontraruch i kontrapasy, małe ronda, przejazdy kolejowe;
10. egzamin rowerowy w ruchu drogowym.

Opracowanie w wersji PDF do pobrania jest dostępne TUTAJ

Papierową wersję poradnika można otrzymać wypełniając FORMULARZ

Projekt Fundacji Mobilności Aktywnej pt. „Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym” sfinansowano ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Łączy nas przekonanie, że rower jest świetną odpowiedzią na wiele współczesnych wyzwań i może uczynić świat trochę lepszym. Chcemy wspólnie wspierać proces tworzenia bezpiecznej infrastruktury drogowej tworzonej z uwzględnieniem potrzeb ruchu rowerowego, na którą pieniądze będą wydawane mądrze i z zyskiem dla wszystkich. Zależy nam na upowszechnieniu edukacji rowerowej od najmłodszych lat, co pozwoli budować samodzielność, odpowiedzialność i bezpieczeństwo na drogach. Będziemy wspierać budowę długodystansowych tras rowerowych, doceniając ich rozwojowe i gospodarcze znaczenie. Będziemy profesjonalnym, merytorycznym głosem w publicznej debacie.

Federacja bazuje w swojej pracy na wyspecjalizowanych zespołach osób zajmujących się infrastrukturą, edukacją i komunikacją. W siedmioosobowym zarządzie znalazły się osoby z Krakowa, Lublina, Łodzi, Poznania i Wrocławia. Prezesem stowarzyszenia został wybrany Tadeusz Mirski, prezes Stowarzyszenia Rowerowy Poznań, a wiceprezesem Olivier Schneider, związany z Krakowem, do niedawna prezes Francuskiej Federacji Rowerzystów.

Współpraca ludzi z dorobkiem

Nowa Federacja formalizuje budującą się przez wiele lat współpracę ekspertów i ekspertek, liderów i liderek związanych z rzecznictwem społecznym, edukacją rowerową i projektowaniem infrastruktury.

Poznań jako siedziba Federacji jest przykładem miasta, gdzie postulaty lokalnej organizacji eksperckiej zostały wykorzystane przy tworzeniu lokalnej polityki rowerowej. Powstają dzięki temu doceniane międzynarodowo trasy, a ruch rowerowy ma największy odnotowany udział w kraju i co roku rośnie. Lokalna organizacja z Radomia doprowadziła do powstawania w całym kraju tysięcy wygodnych U-kształtnych stojaków przy sklepach popularnych sieci handlowych. Eksperci Federacji tworzyli i konsultowali strategiczne dokumenty rowerowe w największych polskich miastach. Edukatorki i edukatorzy związani z Federacją prowadzą zajęcia szkolne w dziesiątkach miast. Rzecznicy związani z Federacją kilkanaście lat temu byli zaangażowani w skuteczne doprowadzenie do uchwalenia wielkiej rowerowej nowelizacji, która przyczyniła się do poprawy bezpieczeństwa na drogach.

Lokalna reprezentacja

Porozumienie Rowerowe od ponad 15 lat działa w Lublinie. W ostatnich latach daliśmy się poznać jako organizacja, która sprawnie wykorzystuje Budżet Obywatelski do budowy ułatwień dla rowerzystów. Fundacja Mobilności Aktywnej w ramach kampanii Edukacja Rowerowa 2.0 organizuje w woj. lubelskim praktyczne zajęcia rowerowe dla dzieci w ruchu drogowym i działa na rzecz reformy karty rowerowej. Świdnik Miasto dla Rowerów doprowadził zaś do powstania sieci dróg rowerowych w Świdniku. W efekcie stojaki rowerowe pod szkołami pękają w szwach.

Postulaty nowej organizacji

Jako swój główny postulat twórczynie i twórcy Polskiej Federacji Rowerowej wskazują bezpieczeństwo na drogach. – Infrastruktura rowerowa powinna być tworzona w taki sposób, żeby ułatwić wybór roweru zwykłym ludziom na co dzień, w dojazdach do pracy, do szkoły, do sklepu czy na dworzec. Musi być na tyle bezpieczna, żeby rodzic nie bał się wypuścić swoich dzieci samodzielnie. Musi być na tyle komfortowa, żeby ułatwić życie osobom starszym i z niepełnosprawnościami. Musi być czytelna, żeby wszyscy łatwo się odnaleźli i spokojnie dojechali do celu, niezależnie od środka transportu – mówi Tadeusz Mirski, prezes Polskiej Federacji Rowerowej.

Polska Federacja Rowerowa zwraca również uwagę na kwestię edukacji rowerowej. – Zadbajmy o prawdziwą edukację rowerową od najmłodszych lat. Sprawmy, aby edukacja rowerowa była powszechna i miała wymiar praktyczny – mówi Karolina Grochowicka z Fundacji Idee przez Miasto, organizacji współtworzącej Federację.

Kolejnym ważnym postulatem dla Polskiej Federacji Rowerowej jest rozwój polskiej turystyki rowerowej i tras długodystansowych. Jako dobry do naśladowania wzór wskazywane są województwa zachodniopomorskie i małopolskie. – Trasy dobrej jakości pobudzają turystykę, gospodarkę i tworzą mieszkańcom nowe możliwości poruszania się – wymienia Miłosz Tatara z zarządu Federacji. – Chcemy i będziemy pracować na rzecz szerokiej współpracy podmiotów publicznych i prywatnych zainteresowanych rozwojem turystyki rowerowej.

Członkowie i członkinie Federacji zwracają uwagę na potrzebę tworzenia rozwiązań podnoszących jakość życia i usprawniających działanie różnych usług publicznych. Postulują powstanie ogólnopolskiego systemu znakowania rowerów, poprawę organizacji transportu rowerów koleją i poprawienie dostępności bezpiecznych parkingów rowerowych przy blokach i miejscach pracy.

Merytoryczna współpraca

– Zbieramy wieloletnie doświadczenia kilkunastu organizacji lokalnych po to, by łączyć siły i stworzyć ogólnopolski ruch rowerowy. Zamierzamy być eksperckim głosem w debacie publicznej, który wesprze zarówno samorządy, jak i organizacje rowerowe najlepszymi rozwiązaniami i dobrymi praktykami – deklaruje Olivier Schneider, wiceprezes Polskiej Federacji Rowerowej. – Parafraza tej myśli: Marzymy o tym, by rower stał się naturalnym środkiem transportu niezależnie od wieku i miejsca zamieszkania i czynił nasz świat trochę lepszym – mówi Krzysztof Kowalik z Porozumienia Rowerowego.

Członkowie Polskiej Federacji Rowerowej:

1. Bractwo Rowerowe Radom
2. Bydgoski Ruch Miejski
3. Fundacja Mobilności Aktywnej Lublin
4. Idee Przez Miasto Szczecin
5. Rowerowa Gdynia
6. Rowerowa Łódź
7. Rowerowe Gliwice
8. Rowerowe Pabianice
9. Rowerowy Białystok
10. Rowerowy Poznań
11. Świdnik Miasto dla Rowerów
12. Towarzystwo dla Natury i Człowieka Lublin
13. Wrocławska Inicjatywa Rowerowa
14. Zielone Mazowsze Warszawa

Informacje z bieżącej działalności Polskiej Federacji Rowerowej można śledzić na stronie https://federacjarowerowa.pl/

Projekt jest praktyczną kampanią edukacyjną skierowaną do uczniów i nauczycieli ze szkół podstawowych z terenu województwa lubelskiego. Jego celem jest poprawa bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu drogowego, zwiększenie umiejętności i wiedzy wśród uczniów pozwalające im na regularne i bezpieczne poruszanie się rowerem po drogach oraz wzmocnienie kompetencji nauczycieli, m.in. wychowania komunikacyjnego w zakresie nowoczesnej edukacji rowerowej.

Zajęcia teoretyczne w szkołach

Zajęcia realizowane w wymiarze 2×45 min. obejmowały prezentację dotyczącą zrównoważonego transportu, zalet roweru jako środka transportu w mieście, zasad bezpieczeństwa na drodze, przepisów ruchu drogowego czy różnych rodzajów infrastruktury. W 15 zrealizowanych zajęciach w szkołach udział wzięło łącznie 349 uczniów i uczennic.

Zajęcia odbyły się w:

2x Szkoła Podstawowa nr 3 w Chełmie
1x Szkoła Podstawowa nr 11 w Lublinie
7x Szkoła Podstawowa nr 28 w Lublinie
5x Szkoła Podstawowa nr 46 w Lublinie

Zajęcia praktyczne w ruchu drogowym

Podstawowym pakietem edukacji rowerowej który realizujemy w szkołach są zajęcia praktyczne w ruchu drogowym w wymiarze 3×45 min. W 2024 roku prawie wszystkie zajęcia odbyły się w Białej Podlaskiej, gdzie udział wzięły wszystkie szkoły podstawowe. W ramach standardowego scenariusza pierwszą część zajęć stanowiły ćwiczenia koordynacyjne przy szkole, obejmujące sprawdzenie rowerów i podstawowe ćwiczenia tj. sygnalizowanie manewrów. Następnie grupy uczniów wyjeżdżały na ulice poznając w praktyce zasady zachowania się w ruchu drogowym, w tym ćwicząc indywidualnie m.in. na skrzyżowaniach czy przejazdach dla rowerów. Łącznie w 17 zajęciach praktycznych udział wzięło 240 uczniów i uczennic.

Zajęcia odbyły się w:

3x Szkoła Podstawowa nr 1 w Białej Podlaskiej
3x Szkoła Podstawowa nr 2 w Białej Podlaskiej
2x Szkoła Podstawowa nr 3 w Białej Podlaskiej
2x Szkoła Podstawowa nr 4 w Białej Podlaskiej
2x Szkoła Podstawowa nr 5 w Białej Podlaskiej
2x Szkoła Podstawowa nr 6 w Białej Podlaskiej
2x Szkoła Podstawowa nr 9 w Białej Podlaskiej
1x Szkoła Podstawowa nr 3 w Chełmie

Egzaminy holenderskie w ruchu drogowym

W 2024 roku nie bez trudności wynikających z tzw. ustawy Kamilka odbyły się dwa egzaminy holenderskie w ruchu drogowym, będące najlepszą możliwością do oceny poprawności zachowań uczniów podczas jazdy na rowerze. W dwóch lubelskich szkołach mimo zimna i złej pogody udało się zebrać łącznie 11 uczniów, którzy przejechali trasy egzaminacyjne podlegające ocenie na punktach kontrolnych. Do realizacji egzaminów bardzo przydają się kamizelki z numerami, których dodatkowe komplety zostały zakupione w ramach projektu z NOWEFIO.

Egzaminy odbyły się w:

1x Szkoła Podstawowa nr 32 w Lublinie
1x Szkoła Podstawowa nr 52 w Lublinie

Wszystkich nauczycieli ze szkół na terenie woj. lubelskiego zapraszamy do zgłaszania się do udziału w działaniach projektowych w 2025 roku. Szczegóły znajdują się w zakładce:
https://edukacjarowerowa.pl/nowefio/

Projekt Fundacji Mobilności Aktywnej pt. „Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym” sfinansowano ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030

Projekt „Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym” zostanie sfinansowany ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030”, a jego łączny budżet na lata 2023-2025 wyniesie 218 000 zł.

Projekt stanowić będzie rozwinięcie wychowania komunikacyjnego oraz egzaminu na kartę rowerową, w ramach których brak jest tego co najważniejsze – praktycznych elementów jazdy w ruchu drogowym, bez których trudno mówić o bezpiecznej jeździe rowerem.

Zajęcia teoretyczne realizowane w klasach szkolnych będą stanowić wstęp do zajęć praktycznych, w czasie których będziemy wyjeżdżać z uczniami i nauczycielami na ulice miast, by ćwiczyć tam umiejętności jazdy, omawiać zagrożenia na drodze i sposoby ich unikania, a także indywidualnie pokonywać różnego typu skrzyżowania i rozwiązania infrastruktury rowerowej. W kilku szkołach odbędą się tzw. holenderskie egzaminy w ruchu drogowym.

W ostatnim roku realizacji projektu opracowany zostanie poradnik dla nauczycieli wychowania komunikacyjnego, którego zadaniem będzie merytoryczne wsparcie w sposobach samodzielnej realizacji zajęć praktycznych w ruchu drogowym, bez udziału zewnętrznych trenerów.

W ramach projektu zrealizowane zostaną następujące działania:

• Zajęcia teoretyczne dla uczniów na temat bezpiecznego poruszania się rowerem (108 zajęć, 2×45 min., dla min. 2 160 uczniów)
• Zajęcia praktyczne dla uczniów z bezpiecznej jazdy rowerem w ruchu drogowym (108 zajęć, 3×45 min., dla min. 1 080 uczniów)
• Egzaminy praktyczne w ruchu drogowym na wzór holenderski (5 egzaminów, 4×45 min., dla min. 100 uczniów)
• Szkolenia dla nauczycieli dot. praktycznej edukacji rowerowej (5 szkoleń, 5 godz., dla min. 50 nauczycieli)
• Opracowanie poradnika dla nauczycieli dot. praktycznej edukacji rowerowej (32 str., nakład 3 000 szt. + PDF)
• Opracowanie koncepcji nowego systemu szkolenia rowerzystów w Polsce i zmian w przepisach prawa

Fundacja zakupi również kolejne elementy wyposażenia wspierające realizację zajęć praktycznych w ruchu drogowym i przydatne w realizacji zadań statutowych. Należą do nich:

• Urządzenie do pomiaru prędkości pojazdów
• Dwa komplety kamizelek odblaskowych z numerami dla uczniów oraz oddzielne dla trenerów
• Pachołki do ćwiczeń na placu manewrowym
• Dyski zewnętrzne i karty pamięci
• Materiały biurowe

Projekt będzie realizowany w okresie od 1.09.2023 do 31.12.2025 roku w min. 20 miastach i miejscowościach województwa lubelskiego, z wyłączeniem Lublina. Stanowi on kontynuację i rozwinięcie działań realizowanych przez Fundację od 2018 roku, w szczególności projektu „Lubelskie Rowerem – bezpieczna droga do szkoły” z 2021 roku, również sfinansowanego ze środków programu NOWEFIO.

Ze względu na ukierunkowanie projektu na praktyczny wymiar edukacji rowerowej, w pierwszej kolejności zajęcia będą realizowane w miastach lub miejscowościach posiadających układ drogowy oraz infrastrukturę rowerową umożliwiającą przeprowadzenie zajęć terenowych w ruchu drogowym.

Zapraszamy do kontaktu:

Michał Wolny – tel. 888-844-666 / e-mail: michal@ekolublin.pl (koordynator projektu, trener)

Aleksander Wiącek – tel. 501-769-396 / e-mail: edukacja@sushki.org (koordynator kampanii, trener)

Podział działań w kolejnych latach:

Celem szkoleń, organizowanych we współpracy z Wojewódzkimi Ośrodkami Ruchu Drogowego w Chełmie i Zamościu jest zwiększenie wiedzy i kompetencji nauczycieli w zakresie edukacji rowerowej, w szczególności organizacji zajęć praktycznych w ruchu drogowym jako rozszerzenia zajęć przygotowujących na kartę rowerową, a także idea tzw. egzaminu holenderskiego w ruchu drogowym. Omówione zostaną obecny system szkolenia rowerzystów w Polsce oraz problemy związane z bezpieczeństwem rowerzystów na drodze. Szkolenie jest skierowane w szczególności do nauczycieli techniki i wychowania komunikacyjnego, ale także innych zainteresowanych, zajmujących się tematyką bezpieczeństwa ruchu drogowego, kartą rowerową lub organizacją wyjazdów rowerowych z uczniami.
Program szkolenia jest oparty na doświadczeniach trenerów edukacji rowerowej i programach realizowanych od 2011 roku dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Wszyscy uczestnicy otrzymają certyfikat potwierdzający udział w szkoleniu. Liczba miejsc jest ograniczona.

Zgłoszenia i informacje:
Michał Wolny, tel. 888-844-666, michal@ekolublin.pl

Szkolenie w Chełmie:

03.11.2021 r. (środa) godz. 9:00

Miejsce: Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Chełmie, ul. Bieławin 2A Chełm

Szkolenie w Zamościu:

04.11.2021 r. (czwartek) godz. 9:00

Miejsce: Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Zamościu, ul. Jana Kilińskiego 84E Zamość

Program szkolenia:

8:45-9:00 – Rejestracja uczestników;

9:00-9:10 – Powitanie uczestników, informacja o projekcie;
9:10-10:00 – Edukacja rowerowa w Polsce: stan obecny, wyzwania, potrzeby, działania w l. 2011-20;
10:00-10:30 – Bezpieczeństwo rowerzystów na drodze, analiza zachowań, statystyki i rodzaje zdarzeń;

10:30-10:45 – przerwa kawowa;

10:45-11:30 – Praktyczna edukacja rowerowa dla uczniów w ruchu drogowym;
11:30-12:15 – Organizacja zajęć praktycznych w ruchu drogowym, przygotowanie trasy, bezpieczeństwo uczniów;

12:15-12:30 – przerwa kawowa;

12:30-13:00 – Praktyczny egzamin rowerowy typu holenderskiego w ruchu drogowym;
13:00-13:45 – Infrastruktura rowerowa – analiza przypadków;
13:45-14:00 – Wnioski i podsumowanie, ankieta ewaluacyjna.

14:00 – zakończenie szkolenia.

Patronat honorowy nad kampanią „Edukacja rowerowa 2.0” sprawuje Ambasada Królestwa Niderlandów w Warszawie

Szkolenia są organizowane we współpracy i wsparciu Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Chełmie oraz Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Zamościu.

Projekt „Lubelskie Rowerem – bezpieczna droga do szkoły sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2021 – 2030

„Praktyka czyni mistrza”

– to proste hasło doskonale sprawdza się podczas nauki każdej czynności wymagającej regularnego powtarzania i rozwijania, tj. języki obce, uprawianie sportu, sztuk walki, tańca czy jazdy samochodem.

Identycznie sprawa wygląda z jazdą na rowerze, z zastrzeżeniem że nie chodzi o samą umiejętność utrzymania na nim równowagi, a bezpieczne poruszanie się nim wśród innych uczestników ruchu, rowerzystów, pieszych oraz samochodów.

W krajach tj. Holandia czy Dania edukacja rowerowa oparta jest na umiejętnościach praktycznych, co sprawia że rowerzyści w każdym wieku potrafią bezpiecznie korzystać z rowerów, przewidywać zagrożenia na drodze i oceniać poziom bezpieczeństwa danej infrastruktury. Brak praktycznego systemu edukacji rowerowej w Polsce, oprócz problemów z jakością lub brakiem infrastruktury rowerowej i zachowaniem kierowców, skutkuje z jednej strony dużą liczbą wypadków z udziałem rowerzystów, a z drugiej poważnymi konfliktami z innymi uczestnikami ruchu.

Dlatego nasz nowy projekt oraz cała kampania „Edukacja Rowerowa 2.0” ukierunkowane są na praktyczną naukę jazdy rowerem w ruchu drogowym, jako elementu którego od lat brakuje w systemie uzyskiwania karty rowerowej.

„Dzieci uczą się zasad ruchu drogowego i bezpiecznego zachowania w znacznej mierze poprzez doświadczenie, które nabywają powtarzanymi przejazdami rowerem.”

Zgłoszenia do udziału w projekcie

Do udziału w projekcie zapraszamy szkoły podstawowe z następujących miast województwa lubelskiego, tj.:

1. Zamościa
2. Chełma
3. Świdnika
4. Biłgoraja
5. Kraśnika
6. Lubartowa
7. Puław
8. Kazimierza Dolnego

W ramach projektu zostanie przeprowadzonych łącznie:

• 60 zajęć teoretycznych w szkołach (2×45 min.) dotyczących zasad bezpiecznego poruszania się rowerem w ruchu drogowym, znaczenia roweru jako środka transportu, idei zrównoważonego transportu i jego pozytywnego wpływu na otoczenie;
• 30 zajęć praktycznych w ruchu drogowym (3×45 min.), obejmujących przygotowanie roweru do drogi, sprawdzenie stanu technicznego, ćwiczenia koordynacji ruchowej „na sucho” przy szkole (45 min.), a następnie (2×45 min.) przejazd grupą po wybranych rozwiązaniach infrastruktury drogowej i rowerowej, poznawania w praktyce zasad ruchu drogowego, unikania zagrożeń, oceny sytuacji na drodze a także ćwiczeń indywidualnych na wybranych skrzyżowaniach.

Dodatkowo w dwóch miastach odbędą się szkolenia dla nauczycieli wychowania komunikacyjnego lub innych przedmiotów, którzy zajmują się prowadzeniem zajęć techniki, przygotowaniem na kartę rowerową lub organizacją wycieczek rowerowych w szkołach podstawowych. Szkolenia będą dotyczyły problematyki edukacji rowerowej, prowadzenia zajęć praktycznych w ruchu drogowym i bezpieczeństwa młodych rowerzystów na drodze;

Każde z miast posiada swoją pulę możliwych do zrealizowania zajęć. Ze względu na ich ograniczoną liczbę decyduje kolejność zgłoszeń, najpierw w obrębie miasta, a później w ramach projektu.

Realizacja zajęć teoretycznych wymaga jedynie uzgodnienia terminu i sali na dwie godziny lekcyjne. W przypadku braku odpowiedniego sprzętu (komputer, projektor) zostanie on zapewniony przez organizatora.

Realizacja zajęć praktycznych w ruchu drogowym wymaga uzgodnienia terminu i grupy uczniów do 13 osób na trzy godziny lekcyjne, wraz z uzyskaniem zgody rodziców oraz co najmniej jednego nauczyciela-opiekuna. Uczniowie biorący udział w zajęciach muszą posiadać kartę rowerową, jazda w kasku jest zalecana, ale nie obligatoryjna. Organizator zapewnia kamizelki odblaskowe dla uczniów (pomarańczowe) i opiekunów (żółte) oraz urządzenia łączności bezprzewodowej.

Informacje i zdjęcia z przykładowych zajęć praktycznych:

• https://edukacjarowerowa.pl/2019/07/03/zajecia-z-praktycznej-edukacji-rowerowej-w-bilgoraju-podsumowanie/
• https://edukacjarowerowa.pl/2019/10/09/edukacja-rowerowa-2-0-w-krasniku-i-opolu-lubelskim-podsumowanie/
• https://edukacjarowerowa.pl/2019/04/12/edukacja-rowerowa-w-warszawie-organizacja-zajec-praktycznych-w-ruchu-drogowym/

Pobierz ulotkę jako PDF do wydrukowania

Wszelkich informacji dotyczących możliwości i sposobu realizacji zajęć udzieli koordynator projektu – Michał Wolny, tel. 888-844-666, michal@ekolublin.pl

Zapraszamy do udziału!

Projekt Fundacji znalazł się wśród 69 innych, które otrzymały dofinansowanie w konkursie grantowym w ramach projektu „Lubelskie Lokalnie Mikrodotacje FIO 3” w 2019. Realizatorem programu były Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej oraz Forum Lubelskich Organizacji Pozarządowych, partnerami Gmina Zwierzyniec oraz Biłgorajska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. i firma Polskie Jagody Sp. z o.o.

Wśród zakupionego wyposażenia znalazły się:

• projektor multimedialny
• ekran projekcyjny
• megafon
• urządzenia walkie-talkie
• laminator A3 i folie
• kamizelki odblaskowe z numerami dla instruktorów i uczniów
• materiały biurowe i eksploatacyjne i toner do drukarki
• roll-upy Fundacji i Kampanii „Edukacja Rowerowa 2.0”

Część z wyposażenia, tj. kamizelki, megafon, urządzenia walkie talkie, art. biurowe, została wykorzystana podczas realizacji projektu „Edukacja Rowerowa 2.0 – przez praktykę do bezpieczeństwa” realizowanego w tym samym okresie na terenie Biłgoraja z programu Fundacji Tesco „Decydujesz, pomagamy”. Czekamy również na ogłoszenie wyników kolejnego konkursu, w ramach którego podobne zajęcia mogłyby się odbyć w Kraśniku i Opolu Lubelskim.

W ramach działań promujących i rozwijających turystykę rowerową, w szczególności transgraniczną na kierunku Ukrainy i Białorusi, chcemy organizować rajdy i inne imprezy, a także pokazy zdjęć z podróży rowerowych, jako elementy kampanii Ukraina na rowerze oraz Białoruś na rowerze.

Ale po kolei…

            Piątkowy poranek przywitał nas rześką pogodą, ale na szczęście opady deszczu ustąpiły i bez większych utrudnień można było przygotować autobus do podróży. Niecodzienność tego przygotowania polegała na tym, że wyruszaliśmy z historycznym bagażem – w przenośni i dosłownie. W lukach bagażowych autobusu znalazły się skórzane walizki, pudła z kapeluszami, pokrowce wypełnione wieczorowymi sukniami i wszelkiej maści akcesoriami kobiecej mody z lat ’20 ’30 ubiegłego wieku. Dodatkowo została doczepiona przyczepa, na pokładzie której transport znalazło bez mała dwadzieścia rowerów, również z czasów międzywojennych. Staranne ich umocowanie i zabezpieczenie było gwarancją bezproblemowego udziału w czekającej nas w niedzielę paradzie rowerowej ulicami Lwowa.

Dzięki doświadczonemu kierowcy i ogromnej przestrzeni pasażerskiej, podróż do przejścia granicznego w Hrebennem przebiegała wygodnie, w wybornej atmosferze. Zaś pokonanie samego przejścia zajęło raptem półtorej godziny – kto wie, być może wpływ na to miały Retro Dziewczyny Lublin, które od samego początku podróżowały w strojach z epoki, wywołując ogromne poruszenie wśród celników i niekłamany zachwyt zwłaszcza wśród męskiej części obsady.

            Tymczasem Lwów przywitał podróżników z Polski piękną pogodą. Słońce grzało mocno, aczkolwiek gdzieniegdzie na horyzoncie przemykały komórki burzowe z niedającym o sobie zapomnieć deszczem. Szybkie zameldowanie w hotelu, przydział pokoi, sprawy organizacyjne, rozpoznanie terenu, i już możemy czuć się gośćmi miejscowego organizatora, czyli Retro Auto&Moto Bazar Lviv.

Piątkowe popołudnie to przede wszystkim wspólna obiadokolacja z prostą, tradycyjną, acz niesamowicie smaczną kuchnią ukraińską. Po niej zaś, w przerwach między opadami deszczu (a jednak) przejazd do centrum Lwowa i kluczenie uliczkami w poszukiwaniu… wszystkiego. Dla niektórych osób była to pierwsza wizyta w stolicy obwodu lwowskiego, dla innych któraś już z rzędu. Nie mniej jednak, dla jednych i drugich, stanowiła ona okazję do zanurzenia się w historię miasta, próby odnalezienie swojego kawałka szczęścia, miejsca do którego będzie się chciało znów wrócić. A takich miejsc Lwów ma do zaoferowania bardzo dużo. Były to więc ciasne uliczki, wąskie nostalgiczne zaułki, gwarny Rynek z przejeżdżającymi przez niego tramwajami, szykowne kawiarnie, małe galeryjki czy też głośne kombinaty ze wszystkim na żywo – muzyką, tańcami, kuchnią i modnymi ostatnio browarami rzemieślniczymi.

Czas we Lwowie biegnie inaczej, ma jednak cechę wspólną z tym panującym w każdej części świata – w dobrym towarzystwie przyspiesza niesamowicie, do tego stopnia, że nasze miejsca noclegowe powitaliśmy już w sobotę.

Jest w orkiestrze jakaś siła…

            Sobota przywitała pogodą raczej niespecjalną. Jednak sama świadomość miejsca, w którym się znajdujemy, fakt, że ze snu budzą wróble ćwierkające po lwowsku, dodaje takiego animuszu i chęci do życia, że nawet padający co trochę deszcz nie miał większego znaczenia. Zresztą, plan na ten dzień też nie pozwalał na zbyt wielkie lenistwo.

Od samego rana nasze piękne towarzyszki z Retro Dziewczyny Lublin, co rusz wprawiały w osłupienie. Metamorfozy jakie przechodziły zmieniając kreacje nie raz o mało nie doprowadziły, że byłem bliski spadnięcia ze schodów lub klasycznej próby przejścia przez zamknięte drzwi. Ten dzień zapowiadał się ich dniem, i właśnie takim wkrótce się okazał.

Auto Bazar zaczynał tętnić życiem. Na zielonej niby-trawce Lubelskie Towarzystwo Retro Cyklistów misternie ustawiało wystawę przywiezionych z Lublina rowerów. Nie byli w tym jednak osamotnieni – Kolbuszowskie Towarzystwo Retrocyklistów, Sprężyści z Radomia czy Białoruski Klub Retrocyklistów z Mińska, też nie przyjechali z pustymi rękoma. Tuż obok ustawiały się auta starej daty, nie zabrakło i motocykli.

            No i się zaczęło. Tuż po oficjalnym otwarciu 8. Międzynarodowego Retro-Jarmarku, pełnym powitań, podziękowań i wyrazów ogromnej sympatii, nastąpił pokaz mody w wykonaniu lubelskich dziewcząt. A był to pokaz nie byle jaki. Scena na dłuższą chwilę stała się dawnym Lwowem, miejscem towarzyskich spotkań, pracy, randek w parkach czy wieczorków przy kawie. Prezentowane kreacje były szeroko omawiane w języku polskim i ukraińskim przez lwowską dziennikarkę radiową. Nie było więc możliwości aby ktoś mógł czegoś nie zrozumieć. A nawet jeśli, to sam wdzięk, perfekcja i pełne zaangażowania podejście dziewcząt do pokazu, doskonale opowiedziały historię i przeniosły wszystkich w ten niby odległy a jakże bliski świat. Warto też zaznaczyć, że na potrzeby pokazu każda z jego uczestniczek przybrała retro imię lwowianki, aby jeszcze bardziej wdrożyć się w klimat międzywojnia.

Sobota to dzień pokazów, konkursów, rywalizacji. Po strojach przyszedł czas na sprzęt. Na scenie kolejno pojawiały się rowery prezentowane przez swoich właścicieli, z paroma słowami o ich historii. Następnie sprzęt nieco cięższego kalibru, czyli motocykle, a całość uzupełniły samochody, z magicznym Fordem T na czele.

 Zmaganiom, z drobnymi przerwami, przygrywała orkiestra, z repertuarem szlagierów, oczywiście, z lat 20-60. I jak to mówią, nóżka sama chodziła. A żeby ta nóżka miała siłę sprawnie pracować, wielki kocioł bogracza był cały czas do dyspozycji. Kto kiedykolwiek go jadł, wie o czym mówię. Kto nie, ten jak najszybciej powinien spróbować – tylko pamiętajcie aby zrobić to w dobrym miejscu, w dobrym otoczeniu i towarzystwie, a wtedy na pewno zakochacie się w tej potrawie.

            I gdy już atmosfera pikniku (od pokazu dziewcząt świeciło już piękne słońce) wydawała się osiągnąć stabilny poziom, przy dźwiękach Highway To Hell nadjechała kolumna dziesiątek motocyklistów zrzeszonych w wielu klubach Ukrainy i Mołdawii.

Bez sensu? Ależ skąd! Najlepiej mogą to potwierdzić Retro Dziewczyny Lublin, które właśnie chwilę później rozpoczęły kolejny pokaz mody, klasy i wdzięku, a ich występ przyjęty został owacyjnie przez mocno rozbudowaną przed chwilą widownię.

Setki zdjęć, niezliczone mini sesje z licznie przybyłymi na święto gośćmi i widzami, dyplomy, nagrody, podziękowania, mnóstwo rozmów i zawiązanych znajomości  – oto żniwo intensywnej soboty. Soboty, która po wczesnym starcie powinna się już na tym etapie zakończyć, ale tu przecież jest Lwów, odpoczywać będziemy po powrocie do domu! Tym bardziej, że pogoda aż błaga by wskoczyć w wygodne buty i ”ruszyć w miasto”.

To też niniejszym czynimy, i już po paru minutach przemierzamy ruchliwą zazwyczaj, a obecnie leniwą, ulicę Podwalną. Zaglądamy w gardziel traktu Łesi Ukrainki, która niczym potężny magnes cementuje stopy do bruku i zdaje się sugerować bez możliwości odmowy, że oto tu należy się zatrzymać, zadumać nad miejscem, zachwycić grą słońca na masywnych zdobieniach pierzei i postarać zapamiętać tak dużo szczegółów, jak to tylko możliwe. Aparat zdecydowanie ułatwia to ostatnie, a gdyby jeszcze zabrać jedyne parkujące tam auto, nie byłoby zbytnim nadużyciem stwierdzenie, że oto przenieśliśmy się do czasów patronki ulicy.

Przemierzamy kolejne uliczki, kluczymy poprzez małe placyki, wąskie zaułki, z serdeczną zazdrością przyglądając się ludziom odpoczywającym na ławkach w cieniu rozłożystych drzew, rozmawiających o sprawach ważkich lub też takich bez najmniejszego znaczenia.

We wnętrzach świątyń znajdujemy chwile skupienia przytłoczeni majestatem kunsztu dawnych budowniczych, na każdym kroku odnajdując ślady wspólnej historii, polskiej i ukraińskiej.

            A gdy już dzień chylił się ku końcowi a stopy powoli zaczynały samoistną komunikację z mózgiem domagając się odpoczynku, ten drugi wbrew samemu sobie podjął decyzję o wspięciu się ponad miasto, na Kopiec Unii Lubelskiej na Wysokim Zamku.

I pomimo pierwotnych obaw, była to decyzja ze wszech miar słuszna. Kładące się do snu słońce podpalało na złoto całe miasto i twarze tłumnie zgromadzonych tu turystów i mieszkańców. Wypełniało każde załamanie widocznych hen daleko pagórków, a wszelkie zmęczenie ustąpiło miejsca nagłemu zachwytowi.

            Kwas chlebowy. Czy wolno mi go wspomnieć? Myślę, że tak. Ten cudowny, naturalny napój zawsze mi towarzyszy w podróżach po Ukrainie, i tym razem też nie mogło być inaczej. Jak wiele radości i smaku daje wypity taki zimny, prosto z beczki, wiedzą od teraz na pewno i ci uczestnicy naszego wyjazdu, którzy gasili nim pragnienie u podnóża Kopca Unii Lubelskiej we Lwowie.

Zróbmy hałas…

            Dziś niedziela i grande finale całego wydarzenia, czyli I Międzynarodowa Parada Retrorowerzystów we Lwowie. To najbardziej widowiskowy element i jednocześnie podsumowanie całego wyjazdu.

Matka natura od samego świtu nadrabia zaległości w dostarczaniu promieni słonecznych na ziemię. Po śniadaniu poprawiamy ostatnie elementy garderoby, powoli wyciągamy z garażu rowery, mocujemy tabliczki z kolejnymi numerami i powoli formujemy szyk do przejazdu. Dołączają do nas koledzy z Ukrainy, Białorusi, mieszamy się wszyscy ze sobą tworząc barwny orszak wytwornych cyklistów.

Sygnał, start, ruszamy!

 Trasa przejazdu wiedzie od Auto Retro Bazaru na ulicy Bogdanowskiej, poprzez Lipińskiej, a następnie Prospektem Czornowoła do centrum, czyli przed budynek lwowskiej Opery Narodowej.

Eskortowani przez policję z przodu i asekurowani ambulansem na końcu, docieramy na miejsce w wybornych humorach. Pozdrawiani po drodze przez mieszkańców czujemy się wyjątkowo miło i sympatycznie. Widząc zaś olbrzymie zainteresowanie jakie towarzyszy postojowi pod operą, z całą mocą można stwierdzić, że oto staliśmy się uczestnikami wydarzenia, które ma wielką szansę na powtórkę w przyszłości, które coś zadziałało, które stało się impulsem. Nie muszę również dodawać, jak ciężko było zrobić zdjęcie całej grupie naraz i z jak wielkim bólem serca trzeba było przepraszać wielu chętnych, tłumacząc że musimy już jechać dalej. Limit czasu i tak został przekroczony, a i to wydawało się raptem krótką chwilą.

            Powolny przejazd, a w zasadzie przemarsz Prospektem Wolności pod kolumnę Mickiewicza, pozwolił na dalsze delektowanie się atmosferą święta, zwłaszcza że tradycyjnie w niedzielę ruch kołowy był zamknięty a na ulice wyległy tysiące lwowian  celebrujących ten dzień.

Spod kolumny, gdzie również wywołaliśmy niemałe poruszenie, parada udała się na dziedziniec Pałacu Potockich. To tu odbyło się podsumowanie całego wydarzenia. To tu zaprezentowano zdobytą wysiłkiem wielu dobrych ludzi (w formie zbiórki) statuetkę, którą kolarz z Lublina wygrał w 1939 r. w wyścigu na trasie Lwów – Przemyśl – Lwów.

To tutaj również nagrodzono medalami wielu uczestników w przeróżnych kategoriach; kto pierwszy przybył pod operę, kto najmłodszym cyklistą a kto najstarszym, kto najoryginalniej ubrany, która grupa najliczniejsza, który mężczyzna najlepiej się prezentuje a która kobieta najbardziej czaruje urodą i kunsztem stroju itp., itd… Magia Pałacu Potockich, piękno starych rowerów i retro ubiorów doskonale ze sobą korespondowały, zachęcając do pamiątkowych zdjęć.

Czas płynął jednak nieubłaganie a czekało nas jeszcze podsumowanie całego weekendu na wygodnych kanapach gruzińskiej restauracji. Tam też udaliśmy się na rowerach nie dając o sobie zapomnieć wśród mieszkańców – wszak każdy rower wyposażony był w dzwonek, więc robiliśmy przyjemnego hałasu tyle, ile tylko było to możliwe.

Lwów i Ukrainę opuszczaliśmy w nostalgicznym nastroju, w poczuciu pięknie przeżytej przygody, spełnionego obowiązku i rozpoczęciu czegoś, jeszcze precyzyjnie nieokreślonego, ale w wewnętrznym przekonaniu mającego ciąg dalszy w najbliższej przyszłości.

Taki był wyjazd do Lwowa w poszukiwaniu wspólnej historii cyklistów. Czy nam się owo poszukiwanie udało?

Odpowiedź na to pytanie pozostawiam czytającym i uczestnikom wyprawy, aczkolwiek chyba domyślam się jaka ona jest…

Zdjęcia i tekst: Krzysztof Wiśniewski

Organizatorami były Fundacja Mobilności Aktywnej oraz Lubelskie Towarzystwo Retro Cyklistów.

Wyjazd został objęty Honorowym Patronatem przez Prezydenta Miasta Lublin Krzysztofa Żuka oraz Marszałka Województwa Lubelskiego Jarosława Stawiarskiego.

Wyjazd został wsparty środkami finansowymi Miasta Lublin.

Wyjazd ma na celu promowanie sportu, aktywnego trybu życia oraz wspólnej historii rowerzystów poprzez integrację środowisk rowerowych oraz kolekcjonerskich z Polski oraz Ukrainy. Będzie również promować Lublin oraz województwo lubelskie jako region ludzi aktywnych dbających o własną regionalną historię.

Wśród planowanych działań i wydarzeń znajdują się:
* Wspólny udział i prezentacja zbiorów zabytkowych rowerów lubelskiej oraz lwowskiej grupy podczas międzynarodowej wystawy Retro Auto Bazar Lwów.
* Pokaz przedwojennej mody z lat 30 Lublinianek przeprowadzony przez Retro Dziewczyny Lublin.
* Parada zabytkowych pojazdów (rowerów, motocykli, aut) ulicami Lwowa w strojach stylizowanych na epokowe.
* Przedstawienie wspaniałej historii rodziny Baczewskich łączącej naród polski z ukraińskim.
* Zwiedzanie miejsc związanych z polską historią we Lwowie.

Organizatorami wyjazdu są Fundacja Mobilności Aktywnej oraz Lubelskie Towarzystwo Retro Cyklistów. Udział wezmą także grupy retrocyklistów z Radomia i Rzeszowa.

Wyjazd do Lwowa został objęty Honorowym Patronatem przez Prezydenta Miasta Lublin Krzysztofa Żuka oraz Marszałka Województwa Lubelskiego Jarosława Stawiarskiego.

Wyjazd na wydarzenie został wsparty środkami finansowymi Miasta Lublin.